Manchester City schuldig aan overtreden financiële regels, welke straf volgt?

Jarenlang lag Manchester City onder vuur vanwege vermeende overtredingen van de financiële regels in de voetballerij. Eind september van dit jaar heeft een onafhankelijke commissie zich over de zaak uitgesproken en geoordeeld dat Manchester City schuldig is. Nu rijst de vraag welke gevolgen dit voor de Engelse topclub kan hebben. Die vraag laat zich echter lastig beantwoorden. Andere casussen uit dezelfde competitie bieden weinig houvast. Het hele artikel leest u hier.

Manchester City schuldig aan overtreden financiële regels, welke straf volgt?
Jarenlang lag Manchester City onder vuur vanwege vermeende overtredingen van de financiële regels van de Premier League en de Europese voetbalbond UEFA. Eind september van dit jaar heeft een onafhankelijke commissie van de Premier League zich over de zaak uitgesproken en geoordeeld dat Manchester City schuldig is. Nu rijst de vraag welke gevolgen dit voor de Engelse topclub kan hebben. Die vraag laat zich echter lastig beantwoorden.

Wat ging aan het oordeel vooraf?
De overtredingen van Manchester City kwamen eind 2018 aan het licht toen het Duitse weekblad Der Spiegel op basis van gelekte documenten beweerde dat Manchester City de Financial Fair Play-regels van de UEFA zou hebben overtreden. Dit zijn, kort gezegd, de financiële regels die op Europees niveau gelden bij competities van de UEFA, zoals onder meer de Champions League. Clubs mogen volgens die regels in principe niet meer uitgeven dan zij aan inkomsten verkrijgen, bijvoorbeeld uit shirtverkoop.

Naar aanleiding van de publicatie van Der Spiegel startte de UEFA een onderzoeksprocedure ten aanzien van de club. UEFA oordeelde dat Manchester City schuldig was en legde de club een boete van 30 miljoen euro op. Manchester City werd bovendien voor twee jaar uitgesloten van deelname aan UEFA-competities. De club ging daarop in beroep bij het Court of Arbitration for Sport (CAS). CAS is het hoogste sportrechtelijke arbitragetribunaal. Bij voetbalzaken zal het doorgaans alleen een oordeel vormen als het over een grensoverschrijdend geval gaat, zoals bij de overtreding van UEFA-regels. CAS oordeelde dat de meeste overtredingen van City waren verjaard, of dat UEFA deze niet voldoende had bewezen. Daarbij speelde onder meer een ontlastende verklaring van de eigenaar van Manchester City, Sheikh Mansour, een rol. CAS draaide het verbod op deelname aan UEFA-competities terug, maar legde Manchester City alsnog een boete van tien miljoen euro op omdat de club bij het onderzoek van de UEFA onvoldoende had meegewerkt.

De zaak leek daarmee afgedaan. Totdat het bestuur van de Premier League, de organisatie achter het gelijknamige hoogste niveau in het Engelse profvoetbal, Manchester City in februari 2023 beschuldigde van 115 vermeende overtredingen van de financiële regels van de Premier League.

De overtredingen zouden volgens de Premier League over de seizoenen 2009/10 tot en met 2017/18 hebben plaatsgevonden, een periode van bijna tien jaar. Manchester City zou 54 keer onjuiste financiële informatie hebben verstrekt en veertien keer onjuiste informatie over de beloning van spelers en trainers hebben gegeven. Ook zou de club zeven overtredingen van de Profitability and Sustainability-regels van de Premier League hebben gemaakt en vijf overtredingen van de Financial Fair Play-regels van de UEFA. Tot slot zou Manchester City 35 keer niet aan het onderzoek van de Premier League hebben meegewerkt, waartoe de clubs in de Premier League verplicht zijn.

Juridisch speelveld
De Premier League heeft een ietwat bijzondere positie ten opzichte van de clubs, vergeleken met andere voetbalcompetities zoals de Eredivisie. De Premier League ontstond in 1992 als een “break-away league” van de oude top van de Engelse voetbalpiramide, die The Football League (sinds 2016 The English Football League, EFL) in stand hield. De clubs richtten destijds gezamenlijk een aparte entiteit op, genaamd The Football Association Premier League Limited. Kort gezegd werd de Premier League onder andere opgericht omdat de clubs uit de hoogste divisie zelf over tv-rechten wilden onderhandelen en de inkomsten daaruit niet langer wilden delen met clubs in de lagere divisies. De EFL overziet sindsdien alleen de drie resterende professionele niveaus onder de Premier League.

Premier League-clubs zijn via de statuten van de Premier League-entiteit gebonden aan haar regels. Sectie “W” van de Premier League-regels gaat over tuchtrechtelijke procedures. Clubs moeten in dit kader volledig samenwerken met de Premier League als de aanklager informatie verzoekt.

Als het bestuur van de Premier League een overtreding door een club vermoedt, kan het een zaak aanbrengen. Het bestuur van de Premier League mag elke vermeende overtreding van het reglement onderzoeken. Het bestuur van de Premier League legt de aanklacht voor aan de voorzitter van het onafhankelijke Judicial Panel. Drie leden uit het Judicial Panel worden voor deze procedure aangewezen en vormen een onafhankelijke commissie. Deze commissie bestaat uit diverse experts en wordt altijd voorgezeten door een ervaren jurist, zoals een (voormalig) rechter.

Bevindingen commissie
Na ruim drieënhalf jaar oordeelde de commissie op 29 september 2026 dat Manchester City schuldig was aan 114 van de 115 aanklachten.

Volgens de commissie sloot Manchester City in die periode overeenkomsten met een aantal sponsors als onderdeel van een verhulde financieringsconstructie. Die sponsors hoefden slechts een deel van het overeengekomen sponsorbedrag zelf te betalen. Het resterende deel betaalde Abu Dhabi United Group Investment & Development Ltd. (ADUG), de toenmalige eigenaar van de club en op zijn beurt eigendom van Sheikh Mansour. Daarnaast maakte Manchester City gebruik van schijnovereenkomsten om de inkomsten van de club kunstmatig op te hogen en de kosten te drukken.

Binnen dezelfde constructie werden nog andere schijnafspraken gemaakt, eveneens gefinancierd door ADUG, waardoor de club lagere bedrijfskosten in de boeken kon opnemen dan zij werkelijk maakte. Ook was er een circulaire schijnconstructie met Fordham, een aparte onderneming die de beeldrechten van spelers van de club kocht en eveneens door ADUG werd gefinancierd.

City had bovendien onjuiste jaarrekeningen ingediend en daarmee haar werkelijke financiële situatie verborgen gehouden voor haar accountants en voor de toezichthouders binnen het voetbal. Manchester City had de limieten van zowel de Premier League als de Europese voetbalbond UEFA aanzienlijk overschreden. De commissie kwam tot het oordeel dat Manchester City met meer dan 900 miljoen Engelse pond haar inkomsten had verhoogd en haar uitgaven had verlaagd.

Daarnaast schond Manchester City tijdens het onderzoek van de Premier League meermaals haar verplichting om mee te werken en zich jegens de Premier League in uiterste goede trouw te gedragen. Van de 35 verwijten op dit punt werden er 34 gegrond verklaard. De enige van de 115 aanklachten die niet bewezen is, was een aanklacht ten aanzien van het niet verlenen van medewerking.

Gevolgen potentieel oordeel
Vooralsnog is onduidelijk wat de exacte sanctie zal zijn. Mogelijk heeft Manchester City al vernomen welke sanctie zij krijgt tijdens een zitting die achter gesloten deuren plaatsvindt of heeft plaatsgevonden.

Potentiële sancties die de commissie zou kunnen opleggen, zijn opgesomd in het Premier League Handboek onder artikel W.64. De sancties variëren van een geldboete of puntenaftrek tot een aanbeveling om Manchester City uit de Premier League te zetten. De commissie beschikt daarbij over een ruime beoordelingsvrijheid en kan daarom zelf besluiten welke sanctie zij oplegt.

Welke sancties de commissie aan Manchester City gaat opleggen, of mogelijk al heeft opgelegd, valt moeilijk te voorspellen. Niet eerder heeft zich in het voetbal een (relatief) vergelijkbare situatie voorgedaan. Eerder werden punten afgetrokken bij de clubs Everton en Nottingham Forest vanwege financiële overtredingen. Everton en Nottingham Forest hadden circa 19,5 miljoen respectievelijk 34,5 miljoen Engelse pond te veel gespendeerd. Deze overtredingen zijn slechts een fractie van wat Manchester City onterecht heeft kunnen uitgeven. Bovendien werkten beide clubs mee aan het onderzoek van de Premier League, in tegenstelling tot Manchester City.

Nottingham Forest kreeg vier punten in mindering. Everton kreeg na hoger beroep uiteindelijk een straf van zes punten in mindering, en in een tweede losstaande zaak nog eens twee punten. Bovendien oordeelde de commissie in juni van dit jaar dat Everton circa 35 miljoen pond aan Burnley FC moest betalen. Burnley was een van de clubs die in het seizoen 2021/2022 degradeerden. Volgens de commissie had de financiële overtreding van Everton bijgedragen aan de degradatie van Burnley, waardoor de club onder meer inkomsten uit televisierechten misliep. Everton is inmiddels tegen de uitspraak in beroep gegaan.

Niemand kan met zekerheid zeggen wat de exacte straf zal zijn. De verwachting is dat Manchester City, aangezien de club zichzelf een financieel voordeel van bijna een miljard Britse pond heeft verschaft, in ieder geval een ruime puntenmindering voor het huidige of komende seizoen te wachten staat. Mogelijk kan de club zelfs uit de Premier League worden gezet. Daarnaast zullen meerdere clubs, net als bij Everton, proberen een schadevergoeding te verhalen voor misgelopen inkomsten. Meerdere clubs, waaronder de huidige landskampioen Arsenal, hebben de verjaring van een eventuele schadevordering per brief aan Manchester City gestuit.

Hoger beroep
Manchester City heeft inmiddels hoger beroep ingesteld tegen het oordeel van de commissie. Dit beroep wordt behandeld door een afzonderlijke “Appeal Board”, eveneens bestaande uit drie onafhankelijke leden die worden benoemd door de voorzitter van het Judicial Panel. De behandeling van het hoger beroep moet in beginsel binnen twaalf weken na het instellen ervan plaatsvinden. De Appeal Board kan het beroep verwerpen, toewijzen, de zaak terugverwijzen naar de commissie of de eventueel opgelegde sancties aanpassen.

Het hoger beroep is echter geen volledig nieuwe behandeling van de zaak. De Appeal Board beoordeelt in beginsel het bewijs dat al bij de oorspronkelijke commissie is ingebracht. Beide partijen krijgen daarnaast de gelegenheid hun standpunten mondeling toe te lichten. Manchester City kan daarbij niet zomaar nieuw bewijs aanvoeren. Dat is alleen mogelijk met toestemming van de Appeal Board, wanneer het bewijs tijdens de oorspronkelijke procedure niet beschikbaar was en ondanks redelijke inspanning ook niet kon worden verkregen.

Binnen de Premier League is geen tweede hoger beroep mogelijk. Anders dan bij de eerdere UEFA-zaak staat geen beroep open bij CAS. Wel zijn er twee andere mogelijkheden.

De eerste route is arbitrage onder Sectie X van de Premier League-regels. Kort gezegd is een foute inhoudelijke beslissing niet voldoende voor een succesvolle arbitrageprocedure onder deze sectie. De beslissing moet daarvoor juridisch onhoudbaar zijn. Artikel X.4 noemt daarvoor vijf limitatieve gronden. De beslissing moet:

i.) buiten de bevoegdheid van de commissie of Appeal Board zijn genomen,

ii) tot stand zijn gekomen door fraude, kwade opzet of kwade trouw,

iii) het gevolg zijn van procedurefouten die zo ernstig zijn dat de rechten van de club duidelijk en wezenlijk zijn geschaad,

iv) berusten op een onhoudbare uitleg van het recht, of

v) zo onredelijk zijn dat geen enkele commissie of Appeal Board die zich behoorlijk over de feiten had gebogen tot die beslissing had kunnen komen.

De tweede route is naar de reguliere Engelse High Court te stappen, maar dit kan alleen op zeer beperkte gronden. De uitkomst van arbitrage in de Premier League is namelijk in beginsel definitief. Artikel X.50 bepaalt dat de uitspraak bindend is en dat hoger beroep alleen openstaat voor zover de Engelse arbitragewet dat toestaat. Partijen kunnen bijvoorbeeld niet in beroep gaan tegen het antwoord op een rechtsvraag, omdat X.50 die mogelijkheid uitdrukkelijk uitsluit. Er zou moeten worden aangetoond dat het tribunaal onbevoegd was, of dat sprake is van een ernstige onregelmatigheid, zoals schijn van partijdigheid.

Dat Manchester City via deze twee routes het besluit met succes kan aanvechten, ligt niet in de rede. Het resultaat van de procedure zal daarom met name afhangen van de procedure binnen de Premier League.

Wilt u meer weten over deze uitspraak of andere sportrechtelijke kwesties, dan bent u bij LOYR aan het juiste adres. Neem contact op met Zabih Etemadi via etemadi@loyr.nl Babs Dubois via dubois@loyr.nl of Mike van Zeijderveld via vanzeijderveld@loyr.nl